BÖBREKLER, BÖBREKLERİN YAPISI, ÇALIŞMASI VE ÖZELLİKLERİ (FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ KONU ANLATIM) Böbreklerimiz iki tane olup, her biri fasulye tanesi şeklinde, koyu kırmızı renkli organlardır. Böbreklerimiz, karın boşluğunun arka tarafında, bel hizasında, omurganın iki yanında yer alır. Böbreklerin üst kısımlarında hormon salgılayan böbrek üstü bezleri bulunur. Ayrıca böbreklerin etrafı yağ tabakasıyla kaplıdır. Bu tabaka, böbrekleri çeşitli sebeplerle olabilecek zedelenmelerden korur. Böbreklerin birbirine bakan kısımları çukur olup, bu kısımlara göbek denir. Aorttan ayrılarak, süzülecek kanı böbreğe getiren böbrek atardamarı göbeğe girer; böbrekten kan götüren böbrek toplardamarı ve idrar kanalı göbekten çıkar. Böbrek atardamarı���.... Oksijeni bol, taşıdığı kanda zehirli atıklar fazla. Böbrek toplardamarı���.Karbondioksiti bol, taşıdığı kan zararlı maddelerden arındırılmış Bir böbrekten boyuna kesit alındığında şu kısımlar görülür: 1- Zar: Böbreğin en dışında yer alan saydam, ince ve dayanıklı bir yapıdır. 2-Kabuk Bölgesi (Korteks): Zar kılıfın hemen altında yer alan, toplu iğne başı görünümündeki kırmızı renkli taneciklerden oluşmuş kısımdır. Bu taneciklere malpighi tanecikleri (nefron) denir. Nefronlar, kanın süzülmesi görevini yapan birimlerdir. Her böbreğimizde yaklaşık 1 milyon kadar nefron vardır. Bir nefronun yapısı üç kısımdan oluşur: I- Glomerül: Kılcal damarların oluşturduğu yumaktır. II-Bowman Kapsülü: Kılcal damar yumağının ( glomerül�ün ) çevresini saran zarsı yapıdır. III- Boşaltım Kanalcıkları: Bowman kapsülünün devamıdır. Kanalcıklar kıvrımlı olup, yer yer �U� görünümü alırlar.(U kısım kabuk bölgesinde değildir, öz bölgesine sarkmıştır.) Boşaltım kanalcıkları, böbreğin ortasına açılan toplama kanallarına uzanırlar. 3- Öz (Medulla) Bölgesi: Öz bölgesinde taban kısmı kabuk bölgesine, tepe kısmı havuzcuğa bakan, piramit şeklinde yapılar vardır. Bunlara malpighi piramitleri denir. Bu piramitler idrar toplama kanallarından oluşur. Ayrıca boşaltım kanalcıklarının U kısmı da öz bölgesindedir. Öz bölgesi süzülen sıvıdaki faydalı maddelerin geri emildiği yerdir. 4- Havuzcuk (Pelvis )Bölgesi: En içte yer alır, sağlam bağ dokudan yapılmıştır. İdrar toplama kanalları havuzcuğa açılır. Oluşan idrar, havuzcukta toplanır ve idrar kanalı aracılığıyla idrar kesesine iletilir. Böbreğin Çalışması ve İdrar Oluşumu · Böbrek Atardamarı, böbrekte süzülecek kanı getirir. Bu nedenle böbrek atardamarının getirdiği kan, üre, ürik asit, atık maddeler gibi zararlı maddeler ile oksijen bakımından zengindir. Bu kan, kabuk bölgesindeki nefronlar tarafından süzülür. · Nefronların glomerüllerine gelen kan, basıncın etkisiyle, bowman kapsülüne geçer. Kandaki su, madensel tuzlar, glikoz, üre, ürik asidin, bowman kapsülüne geçmesine süzülme denir. Süzüntü sıvısı, bowman kapsülünden, boşaltım kanalcığı yoluyla toplama kanalına gelinceye kadar değişir. Süzüntü sıvısındaki suyun çok büyük bir bölümü, glikoz gibi besin maddeleri ve bazı madensel tuzlar, öz bölgesindeki toplama kanalcıkları kılcalları tarafından emilerek tekrar kana geçer. Bu olaya geri emilim denir. Böylece yararlı maddelerin vücuttan atılması önlenmiş olur. Bu olay sırasında çok enerji harcanır. · Toplama kanallarından, böbreğin ortasındaki havuzcuğa akan sıvı ise idrarı oluşturur. İdrarın içeriği; su, mineraller, üre, ürik asit ve vitaminlerden oluşur. Sağlıklı insanın idrarında glikoz bulunmaz. Glikoz bulunması şeker hastalığının habercisidir. · Böbreklerin havuzcuklarında toplanan idrar, iki idrar kanalı ile böbrekten çıkar. · Böbrek Toplardamarı, böbreklerde süzülmüş kanı götürür. Böbrek toplardamarında boşaltım maddelerinin (azotlu bileşiklerin) oranı çok düşüktür. Ancak karbondioksit miktarı fazladır. Böbreklerden çıkan toplardamar, alt ana toplardamara katılır. ( hatırlayın; küçük dolaşım ve kandaki karbondioksitin akciğerlerde temizlenmesi.) İdrar Kanalı ( Üreter ): Böbreklerden süzülen idrarı, idrar kesesine taşır. İdrar Kesesi: İdrarın, dışarıya atılıncaya kadar depolandığı yerdir. İstemli kasılıp gevşeyebilen, kuvvetli kaslardan yapılmıştır. Yaklaşık 450 ml idrar depolayabilir. İdrar kesesinde depolanan idrar, kesenin ucundaki idrar yolundan ( üretra ) dışarı atılır. İdrarın oluşmasını ve vücuttan atılmasını daha basit şekilde özetlersek: 1. Kan, böbrek atardamarları yoluyla böbreklere gelir ve nefronlarda süzülür. 2. Kan içindeki yararlı maddeler, süzülme sırasında nefronlarda emilir ( geri emilim ) ve tekrar kana geçer. 3. Süzülerek temizlenen bu kan, böbrek toplardamarı ile böbreklerden çıkar. 4. Süzülmeden sonra kalan tuzun ve suyun fazlası ile üre idrarı oluşturur. 5. Oluşan idrar, üreterde ve idrar kesesinde toplanır. 6. İdrar üretra ile vücuttan dışarı atılır. Böbreklerin Görevleri: 1-Hücrelerde oluşan zararlı ve atık maddeleri ( tuz, kreatin, ürik asit gibi ) taşıyan kanı süzmek ve bu maddelerin dışarı atılmasını sağlamak. 2-Vücuttaki fazla suyun dışarı atmasını gerçekleştirmek. 3-Vücutta dengeli bir iç çevre oluşmasını sağlamak; Vücudumuza gerekli olan bazı minerallerin ( tuz, potasyum, fosfor, magnezyum vb.), suyun, glikozun ve proteinlerin (bilgi yelpazesi) dengede tutulmasını sağlamak. 4- Kan basıncını düzenlemek. Not: A, D, E, K vitaminleri ve glikozun fazlası karaciğerde depolanırken, mineraller ve B ve C vitaminlerinin fazlası dışarı atılır. ****Ayrıca akciğerler, deri ve karaciğer de boşaltıma yardımcı olurlar. Akciğerler; karbondioksitin dışarıya atılmasını sağlarlar. Deri; terlemeyle tuz, su, üre ve ısının dışarı atılmasını sağlar. Karaciğer; kandaki zehirli amonyağı, daha az zehirli olan üre ve ürik aside çevirir. (İdrardaki üre miktarı, vücuda alınan protein miktarıyla doğru orantılıdır.) Boşaltım Sistemi Hastalıkları: 1- Nefrit: Böbreğin iltihaplanmasıdır. Genellikle bulaşıcı hastalıklar sonucu ortaya çıkar. 2-Böbrek Taşları: Kalsiyum tuzları ve azotlu bileşiklerin havuzcukta çökelmesidir. 3-Albümin: Nefronların görevini yapamaması sonucu, proteinli maddelerin idrara geçmesidir 4- Sistit: Üreme organları veya kan yoluyla gelen mikropların, idrar yollarında oluşturduğu yanmadır. 5- Üremi: Böbreklerde yeterli üre süzülememesi sonucu, kanda üre miktarının artmasıdır. 6- Böbrek Yetmezliği: Böbrek yetmezliği, böbreğin tamamen veya %80 fonksiyonunu kaybetmesi ve görevini yerine getirememesi demektir. Bu durumda böbreğin görevi diyaliz makineleri tarafından yapılır. Ya da daha kalıcı çözümü böbrek naklidir. Organ nakli, canlı bir kişinin bir böbreğini (sağlıklı bir kişi tek böbrekle de yaşayabilir ) ya da yeni ölmüş ama organları hala canlı birinin böbreğini alarak yapılabilir.
Popüler Yayınlar
-
Nemrut Dağı Hakkında Bilgi Nemrut Dağı, Adıyaman’ın Kahta ilçesinin Karadut Köyü’nde, dünyanın sekizinci harikası olarak tanınan, tepesin...
-
-Kayı boyu Söğüt'e geldiğinde Anadolu'da Beylikler dönemi başlamıştı. -Anadolu Selçuklu Devleti henüz yıkılmamış fakat İlhanlı ...
-
Babası . Osman Gazi Annesi . Mal Hatun Doğumu : (H. 680 - M. 1281) Vefatı . (H. 761 - M. 1360) Saltanatı : 1326 - 1359 (33) sene -Osmanlı D...
-
FOOD 1. Bread ekmek 2. Water su 3. Tea çay 4. Coffee kahve 5. Sugar şeker 6. Salt tuz 7. Soup çorba 8....
-
BÖLME İŞLEMİ Her bölme işlemi şeklindedir. Bölünen = Bölen x Bölüm + Kalan eşitliği vardır. Yukarıdaki bölme işleminde A = B.C + K v...
-
(1911- 1912) Siyası birliğini 1870'te sağlayan İtalya diğer Avrupalı devletlerle rekabet edebilmek, gelişen sanayisine ham madde v...
-
To indicte that we have same feelings with positive statements we use So, and for negative statements neither or nor. I'm feeling tired...
-
Paragrafta Anlam: Paragrafın Yapısı: Paragraflar genel olarak üç bölümden oluşur. Giriş Bölümü: Giriş Cümlesinin Özellikleri: Giriş ...
-
Present Continuous Tense Şimdiki Zaman Çekimleri I am V1 + (ing) We / You / They are He / She / It is When do we use present conti...
-
Sanat, bir ülkenin yüksek uygarlık düzeyine ulaşması için, çıkması gereken merdivenin basamaklarından biridir. Bu merdivenin sonunda, ülke...
4 Ekim 2009 Pazar
BÖBREKLER, BÖBREKLERİN YAPISI, ÇALIŞMASI VE ÖZELLİKLERİ
Kaydol:
Kayıt Yorumları (Atom)
Labels
- 1. muratın hayatı (1)
- 1. muratın özellikleri (1)
- 9. sinif edebiyat kitabı cevapları 2. kısım sayfa 146-215 arası etkinlikler ve soruların cevapları (1)
- anlatım bozukluğu ders notu (1)
- anlatım bozukluğu konu anlatımı (1)
- anlatım bozukluğu notları (1)
- ASİT (1)
- ASİT ÇEŞİTLERİ (1)
- ASİTLER (1)
- ASİTLERİN ÖZELLİKLERİ (1)
- ATOM (1)
- ATOMUN ÖZELLİKLERİ (1)
- ATOMUN YAPISI (1)
- bilgi (1)
- birinci muradın hayatı (1)
- birinci muradın özellikleri (1)
- BÖBREKLER (1)
- BÖBREKLERİN YAPISI (1)
- bölme işlemi (1)
- bölünebilme kuralları (1)
- Cepte 'rumara' dönemi başlıyor (1)
- coğrafya (1)
- conditional (3)
- course (1)
- cümle çeşitleri ders notları (1)
- cümle çeşitleri konu anlatımı (1)
- cümle çeşitleri notları (1)
- cümle ögeleri (1)
- cümle ögeleri notları (1)
- cümlenin ögeleri konu anlatımı (1)
- ÇALIŞMASI VE ÖZELLİKLERİ (1)
- Düzensiz Fiiller (2)
- English (2)
- English Capital (1)
- English Countries (1)
- English Food and Drink List (1)
- english lesson (11)
- English Lesson 24- English Tenses (1)
- English Vocabular (1)
- English Vocabular Listen (1)
- EXERCICES (3)
- exercises (2)
- ezel (1)
- ezel dizi haberleri (1)
- ezel dizisi yeni oyuncusu (1)
- Geniş Zaman ingilizce konu anlatım (1)
- Give (2)
- Hayvan İsimleri Listesi (1)
- Irregular (5)
- Irregular Verbs R (1)
- Irregular Verbs S-Speak (1)
- ingilizce (4)
- İngilizce Başkentleri (1)
- ingilizce dersi konu anlatım (1)
- İngilizce Dersler (2)
- ingilizce geniş zaman konu anlatımı (1)
- İngilizce Hayvanlar (1)
- ingilizce içecekler (1)
- ingilizce mutfak terimleri (1)
- İngilizce Ülkeler (1)
- ingilizce ünite 11 (1)
- ingilizce yemek konusu (1)
- ingilizce yemek listesi (1)
- İngilizce yemek ve İçecek Listesi (1)
- ingilizce yemekler (1)
- ingilizce yiyecek içecek konu anlatımı (1)
- kayı boyu (1)
- kayı boyunun anadoluya gelip yerleşmesi (1)
- kayı boyunun anadoluya gelip yerleşmesi konu anlatımı (1)
- Konu anlatımı (1)
- Lesson (4)
- MODAL VERBS (1)
- NEITHER (2)
- nemrut dağı (1)
- NOR (2)
- obeb konu anlatım (1)
- okek konu anlatım (1)
- orhan beyin hayatı (1)
- orhan beyin özellikleri (1)
- osmanlı devleti kurtarmak için neler yapılmıştır (1)
- osmanlı devleti kurulurken anadolu ve çevresi (1)
- osmanlı devleti kurulurken anadolu ve çevresinin durumu nasıldı (1)
- osmanlı devletini kurtarma girişimleri (1)
- paragrafta anlam ders notları (1)
- paragrafta anlam konu anlatımı (1)
- paragrafta anlam notları (1)
- Passive (4)
- Present Continuous Tense (1)
- PRESENT PERFECT Tense (1)
- PRESENT PERFECT TENSE konu anlatımı (1)
- Put (2)
- reporter speech (2)
- reporting questions (2)
- reporting verbs (2)
- REVIEW (1)
- Sımple Present Tense (1)
- simple present tense (1)
- so (4)
- suriye cephesi (1)
- suriye cephesinin özellikleri (1)
- Şimdiki Zaman (1)
- şimdiyi içine alan geçmiş zaman ingilizce (1)
- teknoloji (1)
- teknoloji haberleri (1)
- trablusgarp savaşı (1)
- trablusgarp savaşının sonuçları (1)
- yüksek uygarlıgın merdiveni sanattır ile ilgili kompozisyon ödevi (1)
0 yorum:
Yorum Gönder